عمل سرکلاژ رحم چیست و چرا انجام می شود؟

پیشگیری از زایمان زودرس به کمک عمل سرکلاژ انجام می‌شود. دکتر زنان، عمل سرکلاژ دهانه رحم را به دلایل مختلفی همچون دهانه رحم نارس، بارداری پرخطر و افزایش احتمال ناباروری و سقط مکرر تجویز می‌کند. این عمل، در انواع متفاوتی شامل سرکلاژ مک‌دونالد یا سرکلاژ شیرودکار، سرکلاژ ترانس‌ابدومینال، سرکلاژ پیشگیرانه و سرکلاژ اورژانسی انجام می‌گیرد.
متخصص زنان، قبل از انجام عمل سرکلاژ رحم، اطلاعاتی همچون تعداد سقط چنین مکرر و چرخه قاعدگی فرد به دست می‌آورد. سپس با انجام معاینه فیزیکی، به بررسی طول دهانه رحم و نارسایی دهانه رحم می‌پردازد. این متخصص، با اطمینان از عمل دوختن دهانه رحم فرد، پس از انجام بی‌حسی یا بیهوشی، موقعیت‌گذاری سرکلاژ و بخیه‌گذاری را انجام می‌دهد. دکتر زنان، برای جلوگیری از عوارضی همچون پارگی کیسه آب و خونریزی رحم، انجام مراقبت بعد عمل را ضروری می‌داند.

عمل سرکلاژ چیست؟

عمل سرکلاژ، نوعی جراحی است که در آن دهانه رحم را در دوران بارداری با استفاده از بخیه می‌بندند تا از زایمان زودرس جلوگیری شود. عمل دوختن دهانه رحم، برای زنانی که دارای دهانه رحم ضعیف یا نارسایی سرویکس بوده و در معرض خطر سقط جنین یا زایمان زودرس قرار دارند، انجام می‌شود. در این عمل، بخیه‌هایی محکم به دهانه رحم می‌زنند تا آن را بسته نگه داشته و به جنین اجازه رشد تا زمان مناسب برای زایمان را بدهد.
عمل سرکلاژ رحم، معمولا در هفته‌های ۱۲ تا ۱۴ بارداری انجام می‌شود و تا هفته ۳۷ بارداری، یعنی تا زمان نزدیک به زایمان، باقی می‌ماند. این روش، از خطرات مرتبط با زایمان زودرس مانند پارگی زودرس کیسه آب کمک می‌کند. اما با خطرات دیگری مانند عفونت، خونریزی در بارداری یا پارگی رحم نیز همراه است.

چرا عمل سرکلاژ دهانه رحم انجام می‌شود؟

عمل سرکلاژ رحم، با هدف جلوگیری از زایمان زودرس انجام می‌شود. هدف از این عمل، بسته نگه داشتن دهانه رحم در دوران بارداری‌ست تا جنین تا رسیدن زمان مناسب برای زایمان در رحم بماند. در ادامه، به شایعترین علت‌های انجام عمل سرکلاژ اشاره کرده‌ایم:

• دهانه رحم ضعیف به دلیل جراحی‌های قبلی روی دهانه رحم مانند روش‌های LEEP یا سایر جراحی‌ها ایجاد شود.
• سابقه سقط‌های مکرر در سه‌ماهه دوم بارداری ناشی از ضعف دهانه رحم
• سابقه ناهنجاری‌های ساختاری در رحم یا آسیب‌های دهانه رحم از مهم‌ترین عوامل سقط جنین
گاهی عمل سرکلاژ خطراتی همچون عفونت، آسیب به دهانه رحم، خونریزی، پارگی کیسه آب جنین و زایمان زودرس را به همراه دارد؛ اما معمولا فواید آن در پیشگیری از زایمان زودرس بیشتر از خطرات آن است.

تخصص زنان و زایمان، تخصصی است که مراقبت‌های پزشکی و جراحی را در دوران قبل از بارداری، بارداری، زایمان و دوره پس از آن ارائه می‌دهد. فعالیت متخصص زنان و زایمان شامل موارد و حیطه‌های زیر می‌شود:

• استفاده از سونوگرافی، آزمایش خون، آزمایش ادرار و سایر ابزارها برای نظارت بر بارداری
• مدیریت زایمان، از جمله القای زایمان، موارد اضطراری و تجویز داروهای مناسب
• غربالگری، معاینات و تست‌های آزمایشگاهی قبل از تولد بچه
• ارائه مراقبت‌های پس از عمل جراحی سزارین یا طبیعی تا شش هفته پس از آن
• بررسی اندازه، رشد و موقعیت بچه در رحم
• تشخیص نقایص مادرزادی
• اگر بخواهیم به‌طور دقیق‌تر بررسی کنیم که تخصص زنان و زایمان چیست، باید بگوییم که در این حوزه به امور مربوط به مراقبت‌های دوران بارداری رسیدگی می‌شود و عمل‌های جراحی زنان مانند سزارین، توسط دکتر زنان و زایمان انجام می‌شود.

عمل سرکلاژ چه مزایا و اثرات مثبتی در بارداری دارد؟

عمل سرکلاژ رحم، اغلب برای زنان دارای دهانه رحم ناتوان که در معرض خطر باز شدن زودهنگام دهانه رحم هستند، توصیه می‌شود. مزایا و اثرات مثبت عمل سرکلاژ شامل موارد زیر هستند:

• پیشگیری از زایمان زودرس؛ جلوگیری از زایمان زودرس و افزایش احتمال رسیدن به بارداری کامل، به‌ویژه برای زنانی با سابقه سقط‌های مکرر در سه‌ماهه دوم بارداری
• کاهش خطر سقط جنین؛ حفظ بارداری و کاهش خطر سقط جنین، به‌ویژه در زنانی با سابقه سقط‌های مکرر به علت دهانه رحم ناتوان
• تقویت دهانه رحم؛ حفظ جنین در رحم، قبل از هفته ۲۴ بارداری و تا هفته ۳۷ بارداری یا نزدیک به زمان زایمان
عمل سرکلاژ برای زنانی که در معرض خطر زایمان زودرس یا سقط جنین به علت دهانه رحم ضعیف هستند، یک گزینه درمانی مؤثر است؛ ولی باید به طور دقیق با متخصص زنان در مورد مزایا و خطرات احتمالی آن مشورت شود.
تشخیص و درمان اختلالات سیستم تولید مثل زنان، مشاوره جنسی و بارداری، تخصص دکتر زنان و زایمان است. از مهم‌ترین وظایف دکتر زنان می‌توان به مراقبت‌های پیش و بعد از زایمان، مراقبت‌های پس از زایمان، مدیریت درد زایمان و مشاوره باروری اشاره کرد. متخصص زنان و زایمان به درمان بیماری‌هایی مثل عفونت‌های زنان، اندومتریوز، پولیپ رحم، فیبروم رحم، پره‌اکلامپسی، سندروم تخمدان پلی‌کیستیک می‌پردازد. در صورت ابتلا به این بیماری‌ها، برای اخذ نوبت دکتر زنان می‌توانید از نوبت دهی دکتر زنان و زایمان در سایت دکتردکتر(drdr.ir) استفاده کنید.

برای انجام عمل سرکلاژ رحم، چه نوع آمادگی‌ها و مراقبت‌هایی لازم است؟

انجام آمادگی‌های قبل از عمل سرکلاژ، برای گرفتن بهترین نتایج از عمل و جلوگیری از عوارض احتمالی بسیار مهم هستند. در ادامه، به آمادگی‌ها و مراقبت‌های پیش از این عمل سرکلاژ اشاره کرده‌ایم:

• بررسی تاریخچه پزشکی و بارداری‌های قبلی از سوی پزشک؛ بررسی هرگونه جراحی‌های قبلی روی دهانه رحم، سقط‌های مکرر یا مشکلات بارداری‌های قبلی برای حصول اطمینان از مناسب بودن عمل دوختن دهانه رحم برای بیمار
• معاینه فیزیکی دهانه رحم؛ بررسی دهانه رحم با استفاده از اسپکولوم
• سونوگرافی ترانس‌واژینال؛ ارزیابی دقیق‌تر دهانه رحم با بررسی طول و وضعیت آن و دقت بیشتر برای تصمیم‌گیری برای عمل سرکلاژ
• بررسی عفونت‌ها؛ بررسی هرگونه عفونت قبل از عمل و درمان هر عفونتی پیش از عمل برای کاهش خطر عفونت‌های بعد از عمل
• قطع رابطه جنسی؛ خودداری بیمار از برقراری رابطه جنسی از یک هفته قبل از عمل برای جلوگیری از تحریک دهانه رحم و آماده شدن شرایط برای عمل
• تعیین نوع بی‌حسی یا بیهوشی؛ گفت‌وگوی پزشک با بیمار درباره نوع بی‌حسی (موضعی یا بیهوشی عمومی) و آگاه ساختن بیمار از مراقبت‌های لازم بعد از بی‌حسی
آمادگی‌ها و مراقبت‌های قبل از عمل سرکلاژ رحم، نقش مهمی در موفقیت عمل و کاهش عوارض بعد از آن دارد. پیروی از دستورالعمل‌های پزشک و انجام تمام معاینات لازم قبل از عمل برای اطمینان از عدم ابتلا به انواع عفونت و کیست تخمدان، به بهبود نتایج کمک خواهد کرد.

بهترین دکتر برای انجام عمل سرکلاژ کیست؟

بهترین دکتر برای انجام عمل سرکلاژ، دکتر زنان است. این متخصص در درمان ناباروری و نازایی زنان، سقط مکرر جنین و زایمان زودرس تخصص دارد. او با انجام مصاحبه‌‌های بالینی اولیه، از سابقه سقط مکرر یا سابقه بارداری پرخطر در فرد آگاه می‌شود. سپس معاینات فیزیکی لازم همچون بررسی طول دهانه رحم را برای ضرورت انجام عمل سرکلاژ رحم انجام می‌دهد.
دکتر زنان، در صورت وجود دهانه رحم نارس یا بافت دهانه رحم ضعیف، تجربه سقط مکرر و زایمان زودرس، انجام عمل دوختن دهانه رحم را پیشنهاد خواهد کرد. او پس از انجام بیهوشی یا بی‌حسی، به موقعیت‌گذاری سرکلاژ و بخیه‌گذاری می‌پردازد. همچنین، در مرحله بعدی، انواع مراقبت بعد عمل را برای بهبودی سریع‌تر به بیمار توصیه خواهد کرد.