لقاح داخل رحمی چیست؟ چگونه باعث درمان ناباروری می شود؟

یکی از روش‌های درمان ناباروری آی یو آی است. در این روش اسپرم‌های شسته شده با ابزاری انعطاف‌پذیر به طور مستقیم به داخل رحم زن تزریق می‌شوند. لقاح داخل رحمی با رساندن تعداد بیش‌تری اسپرم به تخمک، شانس بارداری را افزایش می‌دهد. تلقیح داخل رحمی اسپرم برای زوج‌هایی که مشکلات خفیف تا متوسط ناباروری دارند، موثر است.

برای انجام آی یو آی به پزشک زنان با تجربه در زمینه درمان نازایی مراجعه می‌کنید. او با بررسی وضعیت شما و همسرتان میزان موثر بودن این روش برای بارداری را ارزیابی می‌کند.

درمان لقاح داخل رحمی (IUI) یا آی یو آی چیست؟

آی یو آی یکی از روش‌های رایج درمان ناباروری زنان است. هدف لقاح داخل رحمی افزایش شانس بارداری در زوج‌هایی است که مشکل ناباروری دارند. در این روش، از تلقیح داخل رحمی اسپرم مرد پس از آماده‌سازی در آزمایشگاه استفاده می‌شود. درواقع اسپرم‌های شسته شده توسط یک ابزار قابل انعطاف، نرم و نازک به نام کاتتر طور مستقیم به داخل رحم زن تزریق می‌شوند. این کار باعث تکثیر اسپرم و افزایش احتمال لقاح می‌شود. در برخی موارد، برای افزایش شانس موفقیت، زنان قبل از این انجام این روش درمانی، داروهایی برای تحریک تخمک‌گذاری مصرف میکنند. لقاح داخل رحمی می‌تواند با استفاده از انتقال اسپرم همسر یا اسپرم اهدایی انجام شود.

تخصص زنان و زایمان، تخصصی است که مراقبت‌های پزشکی و جراحی را در دوران قبل از بارداری، بارداری، زایمان و دوره پس از آن ارائه می‌دهد. فعالیت متخصص زنان و زایمان شامل موارد و حیطه‌های زیر می‌شود:

·         استفاده از سونوگرافی، آزمایش خون، آزمایش ادرار و سایر ابزارها برای نظارت بر بارداری

·         مدیریت زایمان، از جمله القای زایمان، موارد اضطراری و تجویز داروهای مناسب

لقاح داخل رحمی (IUI) چه مزایایی دارد؟

آی یو آی برای زوج‌هایی که با روش‌های دارویی درمان ناباروری موفق به بارداری نشده‌اند، معمولا اولین گزینه است. این روش مزایایی دارد که پزشک یا بیمار را به استفاده از آن ترغیب می‌کند. ازجمله مزیت‌ها و دلایل استفاده از iui می‌توان به موراد زیر اشاره کرد:

·         سادگی روش، کم‌تهاجمی و با خطر عفونت کم‌تر؛ تلقیح داخل رحمی اسپرم، یک روش سرپایی است و نیازی به جراحی یا بیهوشی عمومی ندارد. درنتیجه، خطر ابتلا به عفونت در این روش پایین است.

·         هزینه کمتر نسبت به لقاح آزمایشگاهی یا IVF؛ هزینه آی یو آی به‌طور قابل‌توجهی کمتر از روش‌های درمان ناباروری پیچیده‌تر مانند IVF است.

·         شانس موفقیت قابل‌قبول؛ اگرچه شانس موفقیت لقاح داخل رحمی به عوامل مختلفی مانند سن زنان، کیفیت اسپرم و علت ناباروری بستگی دارد، اما این روش برای بسیاری از زوج‌ها موفقیت‌آمیز است.

·         آمادگی کوتاه‌مدت؛ دوره آماده‌سازی برای IUI نسبت به روش‌های دیگر کوتاه‌تر است.

·         استفاده از اسپرم اهدایی؛ در مواردی که مرد فاقد اسپرم یا دارای مشکلات اسپرم باشد، می‌توان از اسپرم اهدایی برای لقاح استفاده کرد.

·         استفاده از داروهای کمکی؛ می‌توان از داروهای کمکی برای افزایش شانس موفقیت آی یو آی استفاده کرد.

در برخی موارد، آی یو آی می‌تواند بدون استفاده از داروهای تحریک تخمک‌گذاری انجام شود. این نیز از مزایای لقاح داخل رحمی است.

آیا روش iui برای تعیین جنسیت نیز استفاده می‌شود؟

روش درمان ناباروری آی یو آی، امکان تعیین جنسیت قبل از لانه‌گزینی را فراهم می‌کند. درصد موفقیت این روش در تعیین جنسیت نسبت به سایر روش‌ها مانند پی دی جی (PDG) کمتر است. با روش لقاح داخل رحمی IUI می‌توان در روزهای ابتدایی لقاح، دختر یا پسر بودن جنین را تعیین کرد.

چه افرادی نمی‌توانند از لقاح داخل رحمی استفاده کنند؟

بااین‌که آی یو آی یک روش پرکاربرد است، اما انجام آن برای همه افراد مناسب نیست. منع استفاده از لقاح داخل رحمی شامل موارد زیر می‌شود:

·         در صورت انسداد یا آسیب شدید لوله‌های رحمی

·         در زنان یائسه یا مبتلا به نواقص تخمدان

·         وجود اختلالات شدید در فاکتورهای مردانه

·         ابتلای خانم به آندومتریوز شدید

·         بعد از گذشت ۳ سال از ناباروری

·         زخم‌های شدید ناحیه لگن

در افرادی با این شرایط، پزشک معمولا استفاده از روش‌های دیگر را برای باروری پیشنهاد می‌دهد. هم‌چنین، زنانی که اخیرا سقط جنین داشته‌اند، نمی‌توانند بلافاصله آی یو آی انجاد دهند.

درمان مشکلات مربوط به باروری در زنان و مردان، بر عهده دکتر نازایی و ناباروری است. عدم توانایی در باروری، پس از ۱۲ ماه تلاش برای بارداری بدون استفاده از روش‌های پیشگیری، نشانه نازایی و ناباروری است. از علل ناباروری در زنان می‌توان به مشکلات رحم، اندومتریوز، مشکلات هورمونی، تعداد کم اسپرم، مشکلات لوله‌های فالوپ، مشکلات تخمک‌گذاری، انسداد لوله‌های فالوپ و سندرم تخمدان پلی‌کیستیک اشاره کرد. علل ناباروری در مردان نیز می‌تواند شامل واریکوسل، آزواسپرمی، کمبود اسپرم و کیفیت پایین اسپرم باشد.

مهم‌ترین وظایف متخصص نازایی و ناباروری این است که با تشخیص علل ناباروری، بهترین روش‌های درمان ناباروری را به بیماران ارائه دهد. رایج‌ترین روش‌های درمان ناباروری شامل لقاح مصنوعی، تلقیح داخل رحمی، میکرواینجکشن و جراحی است. البته درمان ناباروری با iui و درمان ناباروری با ivf، از دیگر راه‌های درمان نازایی توسط متخصصین مربوطه است.

مراقبت‌های قبل از انجام آی یو آی (IUI) شامل چه مواردی می‌شود؟

قبل از عمل آی یو آی باید مراقبت‌های لازم را انجام دهید. راهکارهای آمادگی برای IUI شامل موارد زیر می‌شوند:

·         تا ۷۲ ساعت قبل از تلقیح داخل رحمی اسپرم نباید سکس داشته باشید.

·         برای زوج‌هایی که به دلیل کم بودن تعداد اسپرم این روش را انجام می‌دهند، باید بین آخرین انزال و گرفتن نمونه اسپرم، فاصله ۴۸ ساعتی رعایت شود.

·         اگر ناباروری به دلیل اختلال اسپرم نیست، داشتن رابطه جنسی ۲۴ ساعت قبل از آی یو آی مشکلی ندارد.

·         خانم‌ها باید شب قبل از عمل حمام کنند و رابطه جنسی نداشته باشند.

·         خانم‌ها باید بدون آرایش صورت و ناخن برای انجام عمل مراجعه کنند.

·         مصرف غذاهای سنگین ممنوع است. یک سوپ سبک قبل از ۱۲ شب می‌تواند یک تغذیه مناسب باشد.

·         مردان نیز بهتر است ۲ تا ۷ روز قبل از گرفتن نمونه اسپرم، رابطه جنسی نداشته باشند.

·         مردان شب قبل از جمع‌آوری اسپرم باید حمام کنند.

رعایت مراقبت‌های قبل از عمل آی یو آی برای گرفتن نتایج مطلوب ضروری است.

مراقبت‌های بعد از انجام آی یو آی (IUI) چگونه باید انجام شوند؟

علاوه بر مراقبت‌های قبل از عمل، باید بعد از انجام آی یو آی (IUI) نیز مراقبت‌های لازم را رعایت کرد. مهم‌ترین روش‌های مراقبتی بعد از لقاح داخل رحمی شامل موارد زیر می‌شوند:

·         بعد از عمل آی یو آی نیاز به چند ساعت استراحت در بیمارستان دارید.

·         بعد از ترخیص از بیمارستان و رفتن به منزل، استحمام کنید. خوردن یک غذای معمولی و سبک نیز توصیه می‌شود.

·         اگر در ناحیه لگن یا شکم درد دارید، می‌توانید از مسکن‌هایی مثل هیوسین یا استامینوفن استفاده کنید.

·         مصرف اسید فولیک را ادامه دهید.

·         برای کاهش تحریک تخمدان، مایعات زیاد مصرف کنید.

·         طبق تجویز پزشک، می‌توانید از مکمل پروژسترون خوراکی، تزریقی یا شیاف استفاده کنید.

هم‌چنین، اگر علائم جدی مشاهده کردید، حتما با پزشک خود تماس بگیرید. این علائم شامل تورم و درد شدید شکم، خونریزی شدید واژن، ضعف و سرگیجه، حالت تهوع و استفراغ و دفع ادرار دردناک می‌شوند.

برای انجام لقاح داخل رحمی به چه دکتری باید مراجعه کرد؟

برای انجام لقاح داخل رحمی باید به دکتر نازایی مراجعه کنید. پزشک متخصص با بررسی وضعیت شما و همسرتان و هم‌چنین سابقه روش‌های درمان ناباروری، ممکن است انجام تلقیح داخل رحمی اسپرم را پیشنهاد دهد. این پزشک، تخصص لازم برای انجام صحیح همه مراحل عمل آی یو آی را دارد و می‌تواند مشاوره‌های لازم را در این مورد در اختیار شما قرار دهد. کاشت اسپرم معمولا اولین انتخاب پزشک برای زوج‌هایی است که با روش دارویی درمان ناباروری موفق به بارداری نشده‌اند.

برگرفته ازمجله سلامت دکتردکتر(https://drdr.ir/mag/)