کمشنوایی در کودکان موضوعی نیست که بتوان آن را به زمان موکول کرد چون شنوایی پایه اصلی رشد گفتار و زبان و مهارتهای ارتباطی است وقتی کودک در سالهای اولیه زندگی صداها را کامل دریافت نمیکند، مغز فرصت طلایی شکلگیری مسیرهای شنیداری و یادگیری کلمات را از دست میدهد و این میتواند روی تلفظ، دایره واژگان، توجه، عملکرد تحصیلی و حتی تعاملات اجتماعی اثر بگذارد به همین دلیل خانوادهها وقتی به دنبال سمعک کودکان هستند در واقع به دنبال یک مسیر درمانی دقیق و زماندارند نه صرفا خرید یک دستگاه
در تهران مراکز مختلفی خدمات شنوایی ارائه میدهند اما در حوزه کودک، تفاوت کیفیت بین مراکز بسیار محسوس است چون ارزیابی کودک، انتخاب مدل مناسب، قالبگیری استاندارد، تنظیم دقیق و پیگیریهای منظم نیاز به تجربه و حوصله و تخصص دارد در این مطلب تلاش میکنیم مسیر استاندارد را توضیح دهیم و یک چکلیست بدهیم تا خانوادهها بتوانند آگاهانه تصمیم بگیرند و با اطمینان وارد فرآیند توانبخشی شوند
نشانههایی که خانوادهها نباید نادیده بگیرند
کمشنوایی کودک همیشه واضح نیست بعضی کودکان صداهای بلند را میشنوند اما صداهای ظریف گفتاری را از دست میدهند و همین باعث میشود خانواده تصور کند کودک لجباز است یا حواسش پرت است در حالی که مسئله شنیدن است از نشانههای رایج میتوان به واکنش ندادن به صداهای آرام، دیر حرف زدن، نامفهوم صحبت کردن، افزایش صدای تلویزیون، درخواست تکرار، خستگی در محیطهای شلوغ، و مشکل در دنبال کردن دستورهای چندمرحلهای اشاره کرد
اگر چنین علائمی وجود دارد بهترین کار این است که کودک هرچه زودتر ارزیابی شود تا اگر افت شنوایی وجود دارد زمان طلایی را از دست ندهیم
شنوایی سنجی کودک در تهران چگونه باید انجام شود
ارزیابی شنوایی کودک با بزرگسال فرق دارد و باید با سن کودک تطبیق داده شود برای نوزادان و خردسالان ممکن است از تستهای ویژه استفاده شود و برای کودکان بزرگتر میتوان ادیومتری رفتاری و تست گفتار را انجام داد در هر صورت نکته مهم این است که تستها استاندارد، قابل اعتماد و تکرارپذیر باشند و نتیجه به زبان ساده برای والدین توضیح داده شود
در این مرحله شنوایی سنجی کودکان فقط یک عدد و نمودار نیست بلکه نقشه راه درمان است ادیولوژیست باید مشخص کند افت شنوایی از چه نوعی است، شدت آن چقدر است، آیا دوگوشی است، و کودک درک گفتار را در چه سطحی تجربه میکند این اطلاعات تعیین میکند آیا کودک به سمعک نیاز دارد یا مداخلات دیگری لازم است و اگر سمعک لازم است چه نوع سمعکی مناسبتر خواهد بود
چرا انتخاب سمعک برای کودک حساستر از بزرگسال است
کودک در حال رشد است گوش و مجرای گوش تغییر میکند و نیاز به قالبهای جدید در بازههای زمانی مشخص وجود دارد همچنین کودک زمان بیشتری در محیطهای آموزشی و بازی و جمعهای شلوغ میگذراند بنابراین سمعک باید درک گفتار را در نویز بهبود دهد و در عین حال راحت و ایمن باشد
از طرف دیگر کودکان ممکن است نسبت به احساس جسم خارجی در گوش یا صداهای جدید حساس باشند بنابراین انتخاب مدل و تنظیمات باید با دقت انجام شود تا کودک پذیرش بهتری داشته باشد و خانواده بتواند استفاده روزانه را به عادت تبدیل کند
فیتینگ علمی مهمتر از خودِ دستگاه
در سمعک کودک، کیفیت فیتینگ و برنامه پیگیری نقش تعیینکننده دارد فیتینگ یعنی تنظیم سمعک بر اساس ادیوگرام و نیاز شنیداری کودک و سپس اصلاح تنظیمات با توجه به واکنشهای واقعی کودک در خانه و مدرسه در جلسات پیگیری ممکن است نیاز باشد برخی فرکانسها تقویت کمتر یا بیشتری بگیرند یا برنامههای متفاوت برای محیطهای مختلف تعریف شود
بسیاری از والدین نگرانند کودک با سمعک اذیت شود یا صداها برایش غیرطبیعی باشند این نگرانی طبیعی است اما راهحل آن کنار گذاشتن سمعک نیست بلکه تنظیم مرحلهای و اصولی است کلینیکی که تجربه کودک دارد معمولا با یک برنامه منطقی و آموزش قدم به قدم، پذیرش کودک را بالا میبرد
نقش والدین در موفقیت درمان
هیچ کلینیکی بدون همراهی خانواده نمیتواند نتیجه عالی بدهد والدین باید یاد بگیرند سمعک چگونه گذاشته میشود چگونه تمیز میشود باتری یا شارژ چگونه مدیریت میشود و اگر کودک مقاومت کرد چه رفتاری موثرتر است همچنین بهتر است والدین در هفتههای اول یادداشت کنند کودک در چه موقعیتهایی بهتر میشنود و کجاها مشکل دارد تا ادیولوژیست در جلسات تنظیم بر اساس داده واقعی تصمیم بگیرد
همکاری با مربی کودک و مدرسه هم مهم است چون معلم میتواند بازخورد بدهد که کودک در کلاس چگونه واکنش نشان میدهد آیا تمرکز بهتر شده آیا درک دستورها افزایش یافته و آیا تعامل اجتماعی بهتر شده است
وقتی کودک علاوه بر کمشنوایی مشکل تعادل دارد
بعضی کودکان علاوه بر افت شنوایی، علائمی مثل زمین خوردنهای مکرر، سرگیجه یا بیثباتی دارند در این موارد ممکن است بررسیهای تکمیلی لازم باشد تا وضعیت سیستم تعادلی هم ارزیابی شود داشتن مسیر ارجاع روشن یا ارائه خدمات تکمیلی کمک میکند خانوادهها سریعتر به پاسخ برسند و نگرانیشان کمتر شود
خدماتی که یک کلینیک تخصصی کودک باید ارائه دهد
اگر بخواهیم یک چکلیست سریع ارائه کنیم، کلینیک مناسب برای کودک معمولا این ویژگیها را دارد ارزیابی استاندارد متناسب با سن کودک تفسیر دقیق نتایج و توضیح شفاف به والدین انتخاب سمعک بر اساس نیاز آموزشی و محیطی کودک قالبگیری دقیق و امکان تعویض قالب با رشد کودک فیتینگ علمی و جلسات پیگیری منظم آموزش کامل خانواده برای استفاده و نگهداری سرویس دورهای و پشتیبانی قابل اتکا و هماهنگی با مدرسه یا گفتاردرمان در صورت نیاز
در کنار این موارد شفافیت مالی هم مهم است چون خانوادهها باید بدانند هزینهها شامل چه خدماتی میشود و پیگیریها چگونه انجام میشود
کمشنوایی کودک یک موضوع زمانمحور است و هرچه تشخیص و مداخله زودتر انجام شود احتمال رشد بهتر گفتار و ارتباطات بیشتر است انتخاب مرکز مناسب در تهران یعنی انتخاب جایی که هم ارزیابی کودک را درست انجام دهد هم سمعک مناسب را پیشنهاد کند هم فیتینگ علمی و پیگیری واقعی داشته باشد وقتی این مسیر به شکل درست طی شود سمعک میتواند زندگی کودک را در خانه و مدرسه تغییر دهد و اعتماد به نفس او را بالا ببرد

این خدمات در کلینیک سمعک کاج تهران واقع در سعادت آباد با مدیریت ادیولوژیست علی احمدی انجام میشود و مراجعان میتوانند برای دریافت مشاوره تخصصی، شنواییسنجی، تجویز و تنظیم سمعک و سایر خدمات مرتبط از طریق اطلاعات زیر با این مجموعه در ارتباط باشند
آدرس : تهران – سعادتآباد – بالاتر از میدان کاج – خیابان علیاکبر ۱۲ – پلاک ۴۳ – طبقه ۳ – واحد ۹
02191096300
02122362198